Interview met één van onze vrijwilligers

Wie ben ik?

Ik ben Sandra, een alleenstaande moeder van 51 jaar uit Sint-Niklaas, ondertussen al vele jaren op invaliditeit met rugproblemen.

Wat is mijn functie binnen VLOS?

Verantwoordelijke van de sociale kruidenier.

Hoelang ben ik al actief als vrijwilliger?

Inmiddels bijna 8 jaar actief doordat mijn dochter stage heeft gelopen bij VLOS en mij eens heeft meegevraagd om te helpen op het sinterklaasfeest. Hierdoor heb ik VLOS leren kennen en ben ik hier mijn hart verloren.

Motivatie en achtergrond

Wat heeft je geraakt of gemotiveerd om vrijwilligerswerk te doen bij VLOS?

Het meest motivatie haal ik uit de contacten met de mensen. Ondanks het feit dat zij zoveel problemen hebben, trachten zij vriendelijk en behulpzaam te blijven. Ook willen die mensen alles geven wat ze hebben, ook al hebben ze bijna niets.

Hoe reageren mensen in je omgeving op je engagement voor vluchtelingen?

Veel mensen reageren positief en vinden het goed dat ik zo’n waardevol werk doe, anderen vragen zich af of die mensen wel dankbaar zijn. Maar er zijn er ook  die zeggen “waarom help je die profiteurs?” Ik vind dat je er menselijker door wordt, je kijkt anders naar het nieuws want daar zie je de families en het thuisland van de mensen waar je dagelijks mee omgaat. Mensen in een precaire verblijfsituatie werden mensen met een gezicht, een stem, een lach. Het maakt me als mens sterker omdat je leert omgaan met moeilijke verhalen en onrecht. Je leert je grenzen kennen, ook al doe ik soms veel te veel omdat ik iedereen wil helpen maar je kan dit niet, dus probeer ik te relativeren.

Wat betekent ‘solidariteit’ of ’menselijkheid’ voor jou als vrijwilliger?

Solidariteit: voor mij betekent solidariteit met mensen werken en omgaan, die hun thuis en veilige haven zijn kwijtgeraakt. Dit betekent ook dit dat we willen dat deze mensen hun moeilijkheden niet alleen moeten dragen. Het betekent je inzetten zonder er zelf iets voor terug te krijgen.

Menselijkheid: het luisteren naar de mensen, dit tijdens en/of na hun bezoek aan de kruidenier. Vooral hun cultuur en grenzen respecteren, in gesprek gaan over de zaken die zij zelf bespreekbaar willen maken. Eén zijn met hen. Zij leren van mij, maar dit gebeurt ook omgekeerd.

Volgens mij komen deze twee zaken samen. Ik help soms mensen met kleine hulpvragen (bv. meegaan naar de bank, mutualiteit....). Dit wordt in VLOS beschouwd als een soort van ‘buddywerking’.

Ervaring met vluchtelingen

Wat leer je zelf van de mensen die je helpt over ‘veerkracht’, ’hoop’, ‘cultuur’?

De veerkracht van die mensen is heel groot. Ze hebben pijn, verdriet maar gaan ondanks deze moeilijkheden gewoon door. Veel van hen functioneren normaal ook al gaan ze dagelijks om met onzekerheid. Dit uit zich dan over bepaalde situaties bv. met hun familie, verlies van een dierbare door overlijden in hun thuisland en vooral veel trauma’s.

Hun hoop zit eigenlijk in voor ons normale dingen zoals wakker worden in een warm bed, kunnen eten. Zij hopen op veiligheid, ook al zijn ze niet zeker dat deze er komt. Ik heb al een aantal keren hun geluk mogen meemaken wanneer ze effectief hun verblijfsvergunning in handen krijgen. Maar dan begint een nieuwe strijd: een huis, een job!

Zijn er momenten geweest waarop je jezelf machteloos voelde. Hoe ga je daarmee om?

De meest machteloze momenten zijn toch als je mensen ziet binnenkomen met kleine kinderen wetende dat, als zij dakloos blijven, hun kinderen worden weggenomen of geen toekomstperspectief hebben. Of wanneer mensen nergens terechtkunnen en dan (door gebrek aan plaats) in de ontmoetingsruimte van VLOS  een voorlopige schuilplaats krijgen.

Reflectie op het werk

Wat heeft dit vrijwilligerswerk met jou als mens gedaan?

Wat het mij geleerd heeft? Dat wakker worden in een warm bed, een warme douche nemen, eten uit de koelkast halen allemaal niet zo evident is. Dit probeer ik mijn beide kinderen ook mee te geven. Alhoewel zij niet in grote luxe leven dat wij gelukkig mogen zijn met ons leven: we hebben een dak boven ons hoofd, eten en vooral elkaar.

Wat vind je het moeilijkste aan dit vrijwilligerswerk (emotioneel of praktisch)?

De verhalen aanhoren hoe ze hier zijn terechtgekomen. Hun angst over wat met hun familie gebeurt in hun thuisland. De constante onzekerheid. Praktisch gaat het vooral over de ’overschotten’ van de winkels die ik zie binnenkomen. Dat er soms in de winkels wordt gedacht dat de mensen van onze doelgroep zoiets nog willen eten? En de laatste tijd worden de leveringen ook steeds kleiner. Het is heel moeilijk om een bedeling te starten als er eigenlijk bijna niks is om te eten, en wetende dat er minstens 20 gezinnen komen en de laatste tijd soms 45 op een middag.

Wat geeft jou energie of voldoening in je engagement?

Het meest energie haal ik uit de mensen zelf, hoe dankbaar ze zijn. Het leukste aan mijn werk vind ik de contacten, de babbels, wat je kan leren van hen,  hun cultuur, hun eten, hun geloof. En vooral de vriendelijkheid, dat kost nog altijd geen geld. Bv. de stelen van bananen inpakken omdat ze zo beter bewaard blijven. Van zodra ik toekom op VLOS wordt direct gevraagd om mijn koffie, die ik zelf meebreng, te zetten, en ‘s avonds brengt iemand mijn rugzak met mijn koffie en koffiemok altijd mooi tot aan mijn deur, om mijn rug te sparen na een dag werken.

Toekomst & hoop

Wat hoop je dat er in de toekomst verandert in de manier waarop vluchtelingen worden opgevangen of behandeld?

Daarover kan ik lang doorgaan, ik wil zoveel veranderen. De opvang moet menswaardiger en stabieler. Ze verblijven nu te lang in onzekerheid, wat hen mentaal naar beneden haalt. Snellere en duidelijke procedures zijn belangrijk. Er zou ook meer persoonlijke begeleiding moeten zijn. Ik zie hoe belangrijk aandacht, een luisterend oor en structuur zijn. En vooral een andere houding in onze samenleving: mensen in precair verblijf zijn mensen, geen nummers. Meer vertrouwen en begrip, minder wantrouwen en meer ruimte voor integratie zoals taal en werk.

Wat zou je willen meegeven aan mensen die vluchtelingen soms met wantrouwen bekijken?

Dat mensen in precair verblijf geen bedreiging zijn. Het zijn mensen zoals jij en ik. Ze hebben alles moeten achterlaten om veilig te zijn. Niemand verlaat zijn land van herkomst en familie zomaar. Achter elk verhaal zit een verlies, angst en hoop. Door hen met menselijkheid te benaderen in plaats van hen te wantrouwen, bouwen we aan een samenleving die rechtvaardiger is.

Wil je  nog een boodschap kwijt?

Mijn boodschap geef ik graag in volgende tekst: